Orthodontie is een tak van de tandheelkunde die zich bezighoudt met het corrigeren van scheefstaande tanden en een verkeerde kaakstand. Veel mensen denken dat dit alleen voor kinderen is, maar dat klopt niet. Steeds meer volwassenen laten hun gebit corrigeren. Een goede tandenrij ziet er niet alleen mooier uit, maar zorgt ook voor een betere bijt en makkelijker poetsen. Tanden die recht staan, zijn namelijk eenvoudiger schoon te houden. Dat vermindert de kans op gaatjes en tandvleesproblemen.
Wanneer je naar een orthodontist gaat
Een orthodontist is een tandarts die een extra opleiding heeft gevolgd, speciaal gericht op de stand van tanden en kaken. Je kunt naar een orthodontist gaan als je tanden scheef staan, als je boven en ondertanden niet goed op elkaar passen, of als je kaken niet goed sluiten. Soms verwijst een gewone tandarts je door, maar je mag ook zelf een afspraak maken. Bij kinderen is het verstandig om al vroeg een controle te doen, omdat het gebit dan nog in ontwikkeling is. Rond de leeftijd van zeven jaar is een eerste beoordeling al zinvol. Zo kan een behandeling op het juiste moment starten, als het melkgebit plaatsmaakt voor het blijvende gebit.
De meest gebruikte behandelingen voor een rechter gebit
Er zijn verschillende manieren om tanden en kaken te corrigeren. De bekendste is de beugel, een apparaatje dat langzaam de tanden naar de juiste positie beweegt. Er zijn vaste beugels, die op de tanden worden geplakt en niet zelf te verwijderen zijn. Daarnaast bestaan er uitneembare apparaten, zoals doorzichtige kunststof schalen die over de tanden passen. Deze laatste worden ook wel transparante aligners of doorzichtige beugels genoemd. Ze zijn minder opvallend en populair bij volwassenen. Welke behandeling het beste past, hangt af van de ernst van de afwijking, de leeftijd en de persoonlijke voorkeur. Een orthodontist maakt altijd eerst foto’s en röntgenfoto’s om een goed beeld te krijgen van de situatie.
Hoe lang een behandeling duurt en wat je ervan merkt
De duur van een behandeling verschilt sterk van persoon tot persoon. Gemiddeld duurt een traject met een vaste beugel tussen de anderhalf en drie jaar. Bij lichtere gevallen of transparante schalen kan dat korter zijn. In het begin voelen de tanden wat gevoelig aan, zeker na een afstelling. Dat is normaal en verdwijnt na een paar dagen. Het is belangrijk om tijdens de behandeling goed te poetsen, want rondom de beugel hoopt plak makkelijker op. Na afloop van een behandeling krijg je bijna altijd een retainer. Dat is een klein apparaatje of draadje dat voorkomt dat de tanden terugschuiven naar hun oude stand. Veel mensen dragen dit ’s nachts, soms voor de rest van hun leven.
Kosten en vergoeding van een orthodontische behandeling
Een behandeling bij de orthodontist is niet goedkoop. De totale kosten liggen al snel tussen de 2.000 en 5.000 euro, afhankelijk van de behandeling en hoe lang die duurt. In België en Nederland geldt dat jongeren tot achttien jaar in aanmerking komen voor een gedeeltelijke terugbetaling via de zorgverzekering of het ziekenfonds. Voor volwassenen is de vergoeding veel beperkter of zelfs helemaal niet van toepassing. Het loont om dit vooraf goed na te vragen bij je ziekenfonds of verzekeraar. Sommige praktijken bieden een gespreide betaling aan, zodat je de kosten over meerdere maanden verdeelt. Vraag altijd om een duidelijke kostenraming voordat de behandeling begint.
Veelgestelde vragen
Vanaf welke leeftijd kan een kind naar de orthodontist?
Een eerste bezoek aan de orthodontist is al zinvol rond de leeftijd van zeven jaar. Op die leeftijd zijn de eerste blijvende tanden doorgebroken en kan een specialist goed beoordelen of er later een behandeling nodig is. Vroeg kijken betekent niet dat er meteen iets gedaan wordt, maar het geeft wel de mogelijkheid om op het juiste moment in te grijpen.
Is een beugel ook pijnlijk?
Een beugel is niet pijnlijk om in te plaatsen, maar de tanden kunnen daarna een paar dagen gevoelig aanvoelen. Dat komt doordat de tanden onder lichte druk worden gezet om te bewegen. Na elke afstelling kan dit gevoel terugkomen. Gewone pijnstillers helpen dan goed.
Moet je na een behandeling altijd een retainer dragen?
Na een orthodontische behandeling is het dragen van een retainer bijna altijd nodig. Tanden hebben de neiging om terug te bewegen naar hun oude positie. Een retainer, een klein draadje of een doorzichtig schaal, houdt de tanden op hun nieuwe plek. Sommige mensen dragen dit alleen ’s nachts, anderen hebben een vast draadje achter de tanden dat altijd zit.
Kan een volwassene ook nog een beugel krijgen?
Een volwassene kan zeker nog een behandeling ondergaan om de tandstand te verbeteren. De tanden bewegen iets langzamer dan bij kinderen, maar het eindresultaat is vergelijkbaar. Volwassenen kiezen vaak voor een doorzichtige beugel omdat die minder opvalt in het dagelijks leven.
