Tonijn is een van de bekendste vissen ter wereld, zowel in de oceaan als op het bord. Miljoenen mensen eten het elke week, uit blik, als sushi of als vers stuk vis. Maar wat weet jij eigenlijk over dit dier? Waar leeft het, hoe wordt het gevangen en wat maakt het zo bijzonder? Een kijkje achter de schermen leert je dat er meer aan zit dan je misschien denkt.
Een vis die razendsnel door de oceaan schiet
De blauwvintonijn is de bekendste en grootste soort binnen de tonijnfamilie. Dit dier kan tot wel drie meter lang worden en meer dan 600 kilogram wegen. Wat hem onderscheidt van andere vissen, is zijn snelheid. Hij haalt gemakkelijk 70 kilometer per uur in het water. Dat is mogelijk dankzij zijn gestroomlijnde lichaam en krachtige staartvin. De spieren van deze vis zijn zo actief dat zijn lichaamstemperatuur hoger is dan het omringende water, wat zeldzaam is bij vissen. De blauwvin leeft vooral in de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee, maar ook in de Grote Oceaan komen verwante soorten voor. Hij jaagt op kleinere vissen, inktvissen en schaaldieren. Zelf staat hij op het menu van grote roofdieren zoals de orka.
Meer dan één soort op het rek in de supermarkt
Niet alle tonijn is hetzelfde. De meest voorkomende soort in blikken is de geelvintonijn, ook wel yellowfin genoemd. Deze vis is kleiner dan de blauwvin en leeft in warmere, tropische wateren. Een andere veelgebruikte soort voor inblikken is de skipjack, in het Nederlands ook wel bonito genoemd. Deze soort groeit snel en is minder kwetsbaar voor overbevissing dan zijn grotere familieleden. Dan is er nog de albacoretonijn, die vaak als witte tonijn wordt verkocht vanwege het lichtere vlees. Elke soort heeft zijn eigen smaak, textuur en voedingswaarde. Het is goed om te weten welke soort je koopt, zeker als je rekening wilt houden met duurzaamheid en milieu.
Duurzame visvangst is niet vanzelfsprekend
De visstand van sommige soorten staat onder druk. De blauwvintonijn is het meest bedreigd, vooral in de Stille Oceaan. Jarenlang werd er te veel gevangen, waardoor de populatie sterk daalde. Natuurorganisaties hebben meermaals gevraagd om strenge vangstbeperkingen. Intussen zijn er internationale afspraken gemaakt om de vangst te reguleren, maar die worden niet altijd nageleefd. Als consument kun je een verschil maken door te letten op keurmerken zoals het MSC-keurmerk. Dat staat voor Marine Stewardship Council en geeft aan dat de vis afkomstig is uit een duurzame visserij. Vis met dit keurmerk is gevangen op een manier die de zee zo min mogelijk schaadt en de vispopulaties beschermt voor de toekomst.
Voedingswaarde en gebruik in de keuken
Tonijn is rijk aan eiwitten en bevat veel omega 3 vetzuren, die goed zijn voor het hart en de hersenen. Een portie van 100 gram levert gemiddeld zo’n 25 gram eiwit, wat het een populaire keuze maakt voor sporters en mensen die bewust eten. Vers tonijnvlees heeft een stevige structuur en een uitgesproken smaak. In Japan is het een van de meest gewaardeerde ingrediënten voor sushi en sashimi, waarbij het rauw wordt gegeten. In westerse keukens wordt het vaker gebakken of gegrild, soms als steak. Ingeblikt is het een snelle en betaalbare optie voor salades, pasta en broodjes. Wel is het verstandig om niet te veel in te blikken tonijn te eten vanwege de kans op kwikophoping, een stof die in hogere concentraties schadelijk kan zijn voor het lichaam.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen verse en ingeblikte tonijn?
Verse en ingeblikte tonijn verschillen sterk in smaak en textuur. Vers tonijnvlees is stevig, sappig en heeft een uitgesproken vissmaak. Ingeblikte tonijn is zachter en milder van smaak, omdat de vis voor het inblikken wordt gekookt en ingelegd in water of olie. Qua voedingswaarde zijn ze vergelijkbaar, al kan ingeblikte tonijn meer zout bevatten.
Hoe vaak mag je tonijn eten per week?
Voedingsautoriteiten adviseren om niet meer dan twee tot drie porties vette vis per week te eten. Voor tonijn geldt extra voorzichtigheid vanwege de aanwezigheid van kwik, een stof die zich ophoopt in grotere vissen. Voor zwangere vrouwen en jonge kinderen geldt een strengere aanbeveling: maximaal één keer per week ingeblikte tonijn.
Welk keurmerk geeft aan dat tonijn duurzaam is gevangen?
Het MSC-keurmerk, van de Marine Stewardship Council, geeft aan dat de vis duurzaam is gevangen. Producten met dit blauwe keurmerk komen uit visserijen die gecontroleerd worden op hun impact op de natuur en de vispopulaties. Je vindt dit keurmerk op verpakkingen van zowel verse vis als ingeblikte producten.
Is tonijn een zoogdier of een vis?
Tonijn is een vis, geen zoogdier. Het bijzondere is wel dat tonijn zijn lichaamstemperatuur gedeeltelijk zelf kan reguleren, wat bij de meeste vissen niet het geval is. Dit maakt hem fysiologisch gezien uitzonderlijk, maar hij ademt nog altijd via kieuwen en heeft geen longen zoals zoogdieren.
